Kayıp-Kaçak bitse enerjide ciddi rahatlama olacaktır efsanesinin doğrusu

Kayıp-Kaçak bitse enerjide ciddi rahatlama olacaktır efsanesinin doğrusu;

Temmuz 2007

Konuyu kolay anlayabilmek için kayıp-kaçak kelimelerinin bilimsel anlamlarını verelim;

  1. Kayıp: Bir elektrik iletim hattı boyunca bulunan Trafo ve iletim hatlarındaki kablo ve trafoların iç dirençleri neticesinde oluşan kayıplara denir. Teknolojik olarak “sıfır” olamaz. İdeal dünya değerleri %4-7 civarlarıdır.

  1. Kaçak: Bir elektrik iletim hattından sayaç kullanmadan tüketilen elektriğe denir. Kısaca “çalıntı” elektrik de diyebiliriz. İşlenen suçun tanımı ise “hırsızlıktır”.

Yurt dışında yapılan bu tablolarda genelde kaçak ve kayıp (Mavi ve kırmızı sütunlar) kullanılmadan tablolar çıkartılır. Durum böyle olunca Türkiye, Meksika .. gibi ülkeler için kayıp sayıları tavan yapar. Burada Kayıp ile Kaçağı ayırınca durum kolay izah edilebilir hâle gelir. (Bak: alttaki tablo).

Türkiye de kayıp oranı %5-7’ler mertebesinde olup dünya ortalamasından uzak değildir. Ancak “Kaçak” yani “çalıntı” kısmına gelince işler değişmektedir. Ülkemiz için verilen sayı= 7+16=23 şeklinde ifade edilmeli ve Türkiye de yapılan çalıntıyı (yani kaçak miktarını) ayırmalıyız. %17-20 kaçak oranı ülke (Türkiye) ortalamamız olup, vilayet bazında %40-50 üzerinde çalıntı (kaçağın) olduğu iller bile mevcuttur. Örneğin Diyarbakır. Dolayası ile Diyarbakır için %7+%40=%47 gibi bir orandan bahsetmek Kayıp-Kaçak toplamı için doğrudur.

Aşağıdaki tabloyu biz ülke gerçeklerine göre sütün ilave ederek düzenledik. Diğer ülkeler içinde aynı yaklaşımda bulunduk ve toplam değerlere sadık kaldık. Gelişmekte olan ülkelerdeki kaçak miktarının ne denli yüksek, AB ülkelerinde ise bu değerin “sıfır” mertebesinde olduğu açıkça görülmektedir. İşte nükleerdeki provakatif davrananların ortak söylemi olan: Ülkemizde kayıp-kaçak halledilse 3 nükleer santral karşılığı tasarruf olur cümlesinin sadece hayâl olduğunu anlamak kolaydır.

Kaçak’tan Tasarruf olur mu?

Elbette olmaz! Kaçak (çalıntı) elektrik gelişmekte olan ülkelerin bir gerçeğidir. Kaçak elektriği tasarruf edilecek bir meta olarak görmekte, bunları yakalayınca tüketimin azalacağını düşünmekte yanlıştır.

Çünkü ortada bir kullanıcı vardır, sadece abone değildir, sayacı yoktur. Ya da sayaç dışı kullanımı mevcuttur. Siz bunları düzeltince veya yakalayınca harcama belki biraz azalabilir, ama ortadan kalkacağını söylemek ciddi bir hata olur. Aslında abone olanlar elektrik kullanmaya devam edecektir. Bu sebeple 38.000 MW ülke gücümüzden % 10-15 oranında tasarruf olacak, buda 3 Nükleer santral eder düşünmek; bilimsel olarak da, piyasa gerçeği olarak da geçerli değildir”. Zaten Japonya, Belçika, Almanya’nın sahip olduğu %4-5 değerleri bunu belgelemekte, yani sadece kayıpları göstermektedir. Kısaca o ülkelerde sadece Kayıp vardır; kaçak (hırsızlık) ise sıfır boyutundadır.

 

OECD Ülkelerinde Elektrik tüketimi ve Şebeke kayıp ve kaçakları

 

ÜLKE

KWh/kişi

Tüketim

Milyar KWh

Kayıp

%

Kaçak

%

Kayıp-Kaçak Toplamı

Türkiye

1479

103

7

16

23

Meksika

1722

173

7

11

18

Macaristan

3281

33

7

6

13

Polonya

2825

108

7

6

13

Y.Zelanda

8779

35

7

5

12

İrlanda

5609

22

7

2

9

Çek Cum.

5255

54

7

2

9

İspanya

5250

213

6

3

9

Norveç

24068

109

7

1

8

Yunanistan

4435

49

7

1

8

Fransa

6848

419

7

0

7

Amerika

12558

3610

6

0

6

Kore

6209

296

6

0

6

İzlanda

26466

8

5

0

5

Avusturya

6964

56

5

0

5

Belçika

7784

80

4

0

4

Hollanda

6441

104

4

0

4

Almanya

6235

514

4

0

4

Finlandiya

15480

86

3

0

3

Lüksemburg

12600

6

3

0

3

 

NükTe Platform

Geri Dön