“Bir Nükleer Santral maliyeti 15 milyar dolardır” Efsanesinin doğrusu nedir?

15 Haziran 2007

"Bir Nükleer Santral maliyeti 15 milyar dolardır" Efsanesinin doğrusu nedir?

1000 MW gücünde nükleer santralin yapım maliyeti 1.7-2.5 milyar dolardır. Kömür ve su santral yapım maliyetleri de benzerdir. Doğalgaz santral yapım maliyeti ise bu değerin 1/3 oranında olup oldukça ucuza mal edilmektedir. Nükleer santral yapım süresi 4-6 yıl arasında değişmektedir. Baraj ve kömür santralleri de bu süreye yakın süreçlerde olabilmektedir. Ancak doğalgaz santral yapımı en kısa olanıdır 1-1.5 yıl arasında bitirilip işletmeye alınabilir. Yapım süreleri açısından nükleer en uzun süreyi almakta olsa da enerji maliyetleri içinde en ucuzu hidrolik, nükleer ve kömürdür. En pahalısı ise doğalgazlı ve petrol santrallerdir. Ayrıca doğalgaz da petrol de dışa bağımlıdır. Bazı kömür santrallerimizde ithal kömürün kullanıldığını da unutmayalım.

Bir nükleer santral yapımında 1500-2000 kişi çalışmaktadır. Aynı baraj yapımlarında olduğu gibi yörede işsizlik ciddi oran da düşer. 4-5 yıl sürecek bu santralın yapımında hâkim malzeme beton ve çelik konstrüksiyondur. Çoğunluğu yerli imkânlar ile karşılanacaktır. Az sayıda yabancı firma mühendislerinin de üretimin bitmesine kadar başında bulunmaları doğaldır.

Yapıldığı bölgedeki işsizliğin çok azalacağı gibi birçok mühendis ve firma yetkililerinin o bölgeye yerleşmelerinden dolayı emlak ve arazi değerleri aniden yükselir. Bölgeye gelen kamyon ve malzeme miktarını düşünmek, sadece bu insanların barınma ve yiyecek sorunlarını bile çözümlemek amacı ile yöre halkına düşecek katma değeri hesaplamak bile oldukça zordur. Kısaca bu yatırımı bir demir-çelik, ya da bir baraj yatırımına benzetmek olasıdır. Ayrıca bölgesinden göçerek başka yörelere gidenler de bu tip projeler ile geriye memleketlerine rahatlıkla dönebilmektedirler.

1986 yılında TAEK tarafından yapılan bir inceleme neticesi: ilk santralde %25 yerli katkı kullanılabileceği, 5. santralde ise bu oranın %93,5 seviyesine ulaşacağı hesaplanmıştır.

Ömrü biten nükleer santral söküm maliyetinin uluslar arası bilinen değeri 1000MW için 300 milyon Avro civarıdır. Elimizdeki son maliyet verileri ise şöyledir. 1200MW Alman santrali 400 milyon Avro'ya, 900 MW'lık Fransız santrali de 210 milyon Avro'ya mâl olmuştur. Fransa yaptığı yeni bir söküm projesi ile maliyeti 200 milyon Avro altına indirebileceğini açıklamıştır.